เรื่องราวมากกว่าที่คุณควรรู้ เรารวบรวมไว้ให้แล้วใน
PARALYMPIC
: Beyond the Medal
"รางวัล-แด่-คนกล้าฝัน"
ก่อนที่จะเข้าสู่เนื้อหาหลัก
เรามาทำแบบทดสอบกันก่อนดีกว่า
ว่าคุณมีความรู้รอบตัวมากแค่ไหน
Let's Go!
Quiz
คุณคิดว่ามีจำนวนคนพิการจากประชากรโลกทั้งหมดกี่ %
(คิดจากจำนวนประชากรโลกทั้งหมด)
ประชากรโลก
ที่เป็นคนพิการคิดเป็น...
จากประชากรโลกทั้งหมดกว่า 8 พันล้านคน
15%
ข้อมูลจาก UNHCR Thailand ข้อมูลเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2567
โดยประเทศไทยมีคนพิการกว่า
2,266,307
จากจำนวนประชากรทั้งหมดกว่า 8 พันล้านคน
(ข้อมูลจาก กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ข้อมูลเมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2567)
หลากหลายมุมมอง
และ
คำพูดมากมาย
ที่สังคมกล่าวถึงพวกเขา
บกพร่องทางร่างกาย
นักสู้
แรงบันดาลใจ
สูญเสียโอกาส
ไอดอล
เดี้ยง
คนพิเศษ
น่าสงสาร
"คนพิการ"
หนึ่งในนั้นมีคนที่ สร้างมุมมองใหม่
ว่าพวกเขาก็เป็นมนุษย์คนหนึ่งที่สามารถ
ประสบความสำเร็จได้
เหมือนกับทุกคน
"นักกีฬาพาราลิมปิก"
แต่ก่อนจะพาทุกคนมาทำความรู้จักกับ "นักกีฬาพาราลิมปิก"
เราคงต้องขอพาย้อนกลับไปจุดเริ่มต้นของ
PARALYMPIC
(พาราลิมปิก)
มาดูกันว่า
โอลิมปิก หรือ พาราลิมปิก
ใครเกิดก่อน ?
เมื่อพูดถึง"พาราลิมปิก"ก็ต้องนึกถึง"โอลิมปิก"
แต่ทุกคนรู้อะไรมั้ย?
ทั้งสองกีฬาไม่เกี่ยวข้องกันมาตั้งแต่แรก
กว่าจะเป็นพาราลิมปิกต้องผ่านอะไรมาบ้าง?
พาราลิมปิก เป็นกีฬาที่สร้างขึ้นเพื่อแสดงถึงศักยภาพและความสามารถของคนพิการให้ทุกคนได้รับรู้มาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1960 – ปัจจุบัน แต่กว่าจะมาถึงจุดนี้ได้ก็ต้องพบเจอกับเหตุการณ์และการเปลี่ยนแปลงมากมาย
ซึ่งสัญลักษณ์ประจำพาราลิมปิกก็มีหลากหลายรูปแบบที่ปรับเปลี่ยนการออกแบบให้เข้ากับยุคสมัยในแต่ละปีการแข่งขัน แต่ก็ไม่ละทิ้งความหมายและคุณค่าของพาราลิมปิกทั้งความกล้าหาญ ความมุ่งมั่น แรงบันดาลใจ และความเท่าเทียมของทุกคนไม่ว่าจะมีเชื้อชาติหรืออยู่ประเทศใดก็ตาม เหมือนกับ 3 สีประจำของพาราลิมปิกอย่างสีแดง สีน้ำเงิน และสีเขียว ถือเป็นสีที่มีอยู่ในธงชาติทุกประเทศทั่วโลก
จากสัญลักษณ์จะเห็นว่าก่อนจะมาเป็นพาราลิมปิกเรามีความเกี่ยวข้องกับสหพันธ์กีฬาวิลแชร์นานาชาติสโต๊คแมนเดอวิลล์ (ISMWSF) ที่ถือเป็นต้นกำเนิดผู้คิดค้นงานกีฬานี้ขึ้นมาเพื่อคนพิการโดยเฉพาะ แต่ความเป็นมากลับมาจากความเจ็บปวดของใครหลายคนที่ต้องสูญเสียร่างกายและจิตใจไปกับสงครามโลก
ซึ่งเราจะพาทุกคนเดินทางไปดูเหตุการณ์ในแต่ละช่วงว่ากว่าจะมาเป็นพาราลิมปิกนั้นไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด โดยจะเริ่มตั้งแต่ยุคของโอลิมปิกที่ถือเป็นต้นกำเนิดของกีฬาทั้งมวลและมีอิทธิพลส่งมาถึงพาราลิมปิกด้วย
ลองอ่านแผ่นพับนี้ไปพร้อมกับเราดู Let’s go!
คุณหมอกุตต์มานส์และคูเบอร์แตง ทั้งคู่ต่างเชื่อในพลังของกีฬาว่าสามารถช่วยพัฒนาศักยภาพและเปลี่ยนแปลงชีวิตคนได้ จึงเดินหน้าพัฒนางานกีฬาเหล่านี้อย่างไม่ย่อท้อแม้จะเจอกับอุปสรรคอะไรก็ตาม เพื่อให้ทุกคนเห็นถึงศักยภาพและคุณค่าของนักกีฬาจนสามารถขยายออกไปจัดตามประเทศต่างๆ ทั่วโลกได้
ซึ่ง Paris 2024 Paralympic ที่ปารีส ประเทศฝรั่งเศส ถือเป็นปีที่คึกคักเต็มไปด้วยผู้คนเพื่อต้อนรับการแข่งขันก้าวสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มตัวทำให้มีเรื่องน่าตื่นตาตื่นใจออกไปสู่สายตาให้ผู้คนได้ติดตามตลอดเวลา
โดยปีนี้มีการแข่งขันประเภทกีฬาถึง 22 ประเภทให้เราได้เลือกเชียร์อย่างไม่ขาดสาย มีรายละเอียการเล่นที่แตกต่างกันออกไปให้เข้ากับสภาพความพิการของนักกีฬา แต่ยังคงลักษณะการเล่นคล้ายกับกีฬาของโอลิมปิกไว้อยู่
ลองอ่านรายละเอียดกติกาแล้วเตรียมไปเชียร์กันเลย!
Signature Sports of Paralympic
กีฬานี้เกิดขึ้นที่ประเทศสเปนเมื่อปี 1920 โดยมีผู้เล่นทั้งหมด 5 คน คือ 4 คน เป็นนักกีฬาที่บกพร่องทางสายตาต้องสวมหน้ากากป้องกันการมองเห็น และอีก 1 คน เป็นผู้รักษาประตูที่มองเห็นปกติ ซึ่งลูกฟุตบอลจะมีเสียงกระดิ่งเพื่อให้ระบุตำแหน่งได้และตอนแข่งขันจะต้องตะโกนเป็นภาษาสเปนคำว่า “Voy” แปลว่า "ฉันมา" เป็นการบอกตำแหน่งของตัวเองเพื่อลดการชนกันระหว่างผู้เล่น
Blind Football
เป็นกีฬาประเภททีมชนิดแรกที่คิดค้นขึ้นในปี 1946 โดยสองทหารผ่านศึกชาวเยอรมัน เพื่อฟื้นฟูร่างกายของทหารผ่านศึกที่สูญเสียการมองเห็นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยจะมีผู้เล่น 3 คนถูกปิดตาด้วยหน้ากาก ประจำตำแหน่งอยู่ตรงกลาง ปีกซ้าย และปีกขวา ซึ่งแต่ละทีมต้องโยน บอลให้เข้าประตูของฝ่ายตรงข้ามและห้ามส่งเสียงดังระหว่างเล่นเพราะต้องใช้สมาธิในการจับทิศทางของบอล
Goalball
กีฬานี้มีรากฐานมาจากประเทศกรีกจากการขว้างหินให้โดนเป้าหมาย มีการดัดแปลงรูปแบบการเล่นให้เหมาะกับผู้พิการทางสมองและพิการทางร่างกายอย่างรุนแรง เพื่อช่วยฝึกการใช้กล้ามเนื้อ สมาธิ และกลยุทธ์ต่างๆ ที่ต้องใช้สมอง โดยมีลักษณะการเล่นคล้ายกับ “เปตอง” แต่ลูกที่โยนจะมีน้ำหนักเบากว่า
Boccia
แล้วจากประเทศทั่วโลก
ที่เข้าร่วมพาราลิมปิก
"ประเทศไทยเรา
เป็นอย่างไรบ้าง?"
เกิดอะไรขึ้น?
ในส่วนนี้เราเลือกใช้เป็นชาร์ต "Dot Plot" ใช้แสดงจำนวนหรือปริมาณการเข้าร่วมของผู้เข้าแข่งขันของไทย ซึ่งในกลุ่มปีไหนยิ่งมีวงกลมสีมากแสดงว่ามีการเข้าร่วมมาก
สี(วงกลม) - แทนค่าได้ 2 ประเภท
1. สีฟ้า: บอกถึงจำนวนผู้เข้าแข่งขัน
2. สีทอง เงินและทองแดง : แสดงถึงนักกีฬาที่เข้าร่วมได้รับเหรียญ
โดยวิธีการอ่าน เราจะนับจำนวนวงกลมในแต่ละปีซึ่งให้นับทั้งวงกลมสีฟ้าและสีทอง เงินและทองแดงรวมกัน ก็จะได้จำนวนของผู้เข้าร่วมทั้งหมดในปีนั้นๆ)
ประเทศไทยเริ่มเข้าแข่งขันครั้งแรกในปี 1984 โดยดูจากวงกลมสีฟ้าจะเห็นว่าไทยมีจำนวนนักกีฬาเพียงแค่ 4 คน และต้องพ่ายแพ้กลับไปอย่างน่าเสียดาย ต่อมาในปี 1988 ที่กรุงโซล ประเทศเกาหลี ไทยคว้าเหรียญรางวัลและเหรียญเงินแรกโดย “สกุล คำตัน” ในการแข่งขันพุ่งแหลนชายมาได้
จำนวนนักกีฬาในปี 2000 เพิ่มขึ้นถึง 41 คนทำให้ไทยสามารถคว้าเหรียญชัยได้มากขึ้นตามไปด้วย
กว่า 11 ครั้ง ที่ไทยเข้าร่วมการแข่งขัน
Paralympic Paris 2024
เป็นการเขียนประวัติศาสตร์หน้าใหม่
คว้าเหรียญกลับบ้านถึง 30 เหรียญ
ด้วยจำนวนนักกีฬา 79 คน
ซึ่งเรามีนักกีฬาพาราลิมปิกที่ประสบความสำเร็จและคว้าชัยเหรียญต่างๆ มาได้มากมาย
มาส่องกันกว่าจะมาถึงจุดนี้ พวกเขาผ่านอะไรมาบ้าง?
อุ้ม ศศิราวรรณ อินทโชติ (อายุ 21 ปี)
ผู้กอบกู้เหรียญพารากรีฑาไทย หลังไทยห่างหายจากการคว้าชัยไปกว่า 32 ปี ตั้งแต่ 1992
คว้า 1 เหรียญทองแดง
(ในการแข่งขันวิ่ง 200 เมตรที่ Paris Paralympic 2024)
สกุล คำตัน
นักพารากรีฑาพุ่งแหลนชาย
เหรียญเงินแรกของประเทศไทย
เข้าร่วมแข่งขันพาราลิมปิกในปี 1988
วัด - ประวัติ วะโฮรัมย์ (อายุ 43 ปี)
นักกีฬาวีลแชร์แรซซิ่งรุ่นใหญ่
ที่สร้างตำนานแชมป์ 5 สมัยใน Paralympic Games
ด้วย 7 เหรียญทอง
6 เหรียญเงิน และ
1 เหรียญทองแดง
กร - พงศกร แปยอ (อายุ 27 ปี)
"ตำนานบทใหม่ของวีลแชร์แรซซิ่ง"
ผู้ทำลายสถิติโลก 400 เมตร
ด้วยเวลา 46.61 วินาที
และครองแชมป์ 3 สมัย
จนกลายเป็นผู้สืบทอดความเก๋า
ต่อจาก 'ประวัติ วะโฮรัมย์'
แวว - สายสุนีย์ จ๊ะนะ (อายุ 50 ปี)
นักกีฬาวีลแชร์ฟันดาบหญิง
ฉายา "ราชินีวีลแชร์ฟันดาบ"
'ผู้กวาดเหรียญทองทุกประเภทการแข่งขัน
(เซเบอร์ ฟอยล์ และเอเป้)
ใน Paris Paralympic 2024'
ปี 2024 กีฬาไหนไทยได้ครองเหรียญมากที่สุด?
โดยในส่วนนี้ใช้เป็น "แผนภูมิแท่งเรเดียล (Redial Bar Chart)" มีลักษณะเป็นวงกลม ซึ่งวิธีการนับเหรียญรางวัลของเราง่ายนิดเดียว
สี(วงกลม) - บอกถึงระดับของเหรียญคือ ทอง เงิน ทองแดง
วงกลม - เป็นจำนวนเหรียญที่ได้ (1 วงกลม = 1 เหรียญ)
แถบสีในวง - ประเภทของกีฬานั้นๆ
ทุกคนสามารถนับตามนี้ได้เลย! (แต่ถ้าขี้เกียจนับเราก็มีตัวเลขบอกให้นะ)
สีฟ้า : Net(กีฬาที่ใช้เน็ต)
สีเหลือง : Running(กีฬาประเภทวิ่ง)
สีม่วง : Combat(กีฬาประเภทต่อสู้)
สีเขียวมิ้นท์ : Ball&Team(กีฬาที่ใช้ลูกและเล่นเป็นทีม)
สีบานเย็น : Strength(กีฬาที่เน้นความแข็งแรง)
เหรียญ
2
11
8
5
2
1
1
30
จำนวนเหรียญทองสะสม
เหรียญ
30
จำนวนเหรียญสะสม
**สามารถอ่านได้สองมุมมองระหว่างกีฬาที่ได้จำนวนเหรียญสะสมเยอะที่สุด
และกีฬาที่คว้าได้เหรียญทองสะสมได้เยอะที่สุด
ปี 2024 มี 7 ชนิดกีฬาที่นักพาราลิกไทยเราสามารถคว้าเหรียญมาได้ โดยวีลแชร์ฟันดาบเป็นกีฬาที่มาได้เหรียญทองมากที่สุดถึง 3 เหรียญ รองลงมาเป็นกรีฑา 2 เหรียญ และบอคเซีย 1 เหรียญ
แต่กีฬาพาราเทเบิลเทนนิสสามารถคว้าเหรียญได้มากที่สุดถึง 11 เหรียญ รองลงมาคือกรีฑา และสุดท้ายคือวีลแชร์ฟันดาบ
เหรียญที่นักกีฬาได้กันมา
จะแลกเป็นเงินได้เท่าไหร่กันนะ?
แต่ทั้งสองกีฬามีเงื่อนไขการรับเงินอัดฉีดเหมือนกัน คือ
เงื่อนไขที่ 1 : การแบ่งจ่าย
แบ่งเป็น 2 ส่วน คือ จ่ายครั้งแรกเป็นเงินก้อนก่อน 50% ส่วนที่เหลืออีก 50% จ่ายเป็นรายเดือน ภายในระยะเวลา 4 ปี
เงื่อนไขที่ 2 : การจ่ายครั้งเดียว
รับก้อนเงินรางวัลรวดเดียว แต่จำนวนเงินที่ได้จะลดลงจากเงื่อนไขที่ 1 ไป 16.67%
นักกีฬาพาราลิมปิกจะได้รับเงินน้อยกว่านักกีฬาโอลิมปิกถึง 60% เพราะพาราลิมปิกได้รับความนิยมน้อยกว่าและโอลิมปิกมีโอกาสเข้าแข่งขันรอบชิงยากกว่าพาราลิมปิกที่มีการแบ่งย่อยเป็นหลายประเภทตามความรุนแรงของความพิการ ทำให้มีนักกีฬาเข้าชิงน้อยกวา่จึงมีโอกาสสูงที่พาราลิมปิกจะสามารถคว้าเหรียญได้เยอะ
ข้อมูลจาก กองทุนพัฒนาการกีฬาแห่งชาติ
มาส่อง 5 ประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียนกันดีกว่า
ว่าใครได้เงินอัดฉีดนักกีฬาพาราลิมปิกมากน้อยแค่ไหน?
จากกราฟข้างบนจะเห็นว่า ประเทศสิงคโปร์เป็นประเทศที่มอบเงินอัดฉีดมากที่สุดเป็นเงินกว่า 24 ล้านบาท โดยเหรียญทอง 12 ล้านบาท, เหรียญเงิน 7 ล้านบาท และเ หรียญทองแดง 3 ล้านบาท
ในขณะที่ประเทศไทยเป็นอันดับ 3 ที่มีเงินอัดฉีดรวม 15,000,000 บาท ซึ่งแต่ละรางวัลจะได้เงินต่างกัน 16.67% โดยเหรียญทอง 7,200,000 บาท, เหรียญเงิน 4,800,000 ล้านบาท และเหรียญทองแดง 3,000,000 บาท
เราติดตามคอยเชียร์นักกีฬาต่างๆ ผ่านช่องทางโซเชียลแล้วก็ เอ๊ะ? สงสัยจังทำไมข่าวพาราลิมปิกมีผ่านมาให้เห็นน้อยจัง
พาราลิมปิกไม่แมสเท่าโอลิมปิกงั้นเหรอ?
ช่วงมหกรรมกีฬา Paris 2024 เราได้ลองส่องโพสต์ของแต่ละสำนักข่าวออนไลน์ไทยในเฟซบุ๊กทั้งหมด 5 สำนัก พบว่าจำนวนการนำเสนอข่าวทั้งโอลิมปิกและพาราลิมปิกแม้จะมีความเข้มข้นมากในช่วงที่ไทยชนะได้เหรียญเหมือนกันแต่จำนวนการนำเสนอของพาราลิมปิกก็ยังน้อยกว่าอยู่ดี โดยดูได้จากความเข้มสีของกราฟด้านล่าง
การลงข่าว "โอลิมปิกเกมส์" จากสื่อออนไลน์
การลงข่าว "พาราลิมปิกเกมส์" จากสื่อออนไลน์
ข้อมูลสื่อที่มีจำนวนการเข้าถึงรายสัปดาห์ปี 2024 จาก สำนักข่าวTODAY
พาราลิมปิก 2024 เราอาจจะยังตามเชียร์ไม่ทัน
แต่อีก 4 ปีข้างหน้าใน "LA 2028" รับรองว่าตามติดขอบสนามมันส์แน่นอน
อย่าลืมพกข้อมูลของเราไปตามเชียร์ด้วยนะ :))
#Countdown_to_LA2028
The home stretch! (Appendix)
โค้งสุดท้าย แต่ไม่ท้ายสุด
แรงผลักดันจากคนสำคัญที่คอยอยู่เคียงข้าง
ขอบคุณทุกฝ่ายและบุคลากรทุกๆ คน ที่คอยดูแล สนับสนุน และเติมเต็มความสำเร็จของนักกีฬาพาราลิมปิกไทยให้พวกเขาได้ไปถึงฝั่งฝันอย่างที่ตั้งใจไว้
-
คณะกรรมการพาราลิมปิกแห่งประเทศไทย (PCT)
-
สมาคมกีฬาคนพิการแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
-
สมาคมกีฬาคนตาบอดแห่งประเทศไทย
-
สมาคมกีฬาคนพิการทางปัญญาแห่งประเทศไทย
-
สมาคมกีฬาคนพิการทางสมองแห่งประเทศไทย
-
สมาคมกีฬาหูหนวกแห่งประเทศไทย
-
เหล่าโค้ชและผู้เชี่ยวชาญ
อีกหนึ่งสิ่งที่จะลืมไปไม่ได้เลย
คือ นักกีฬาพาราลิมปิกทุกๆ คน
นักสู้ที่ได้พิสูจน์ให้ทุกคนเห็นว่า พวกเขาสามารถทำได้ทุกอย่างแม้จะมีข้อจำกัดทางด้านร่างกายที่ไม่เหมือนคนอื่นก็ตาม ขอบคุณที่ทุ่มเทฝึกฝน ไม่ย่อท้อ และมุ่งมั่นตั้งใจ ทำให้พาราลิมปิกไทยเป็นที่รู้จักด้วยประวัติศาสตร์หน้าใหม่
ขอขอบคุณภาพจาก THE STANDARD และ Paralympic Games
สารจากผู้สร้าง
จากเรื่องราวทั้งหมด เราหวังว่ามันจะเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ทุกคนได้ตระหนักถึงความสำคัญของพาราลิมปิกว่า ไม่ได้เป็นเพียงแค่งานเล็กๆ ที่จัดตบท้ายหลังโอลิมปิก แต่มันคือการแข่งขันระดับโลกอีกงานหนึ่งที่เป็นเวทีแสดงศักยภาพของนักกีฬา ที่ทุกคนควรให้ความสำคัญไม่ว่าจะด้านใดก็ตาม
และสุดท้ายนี้เมื่ออ่านจบแล้วคุณสามารถ Critical Thinking จากเรื่องราวของเราได้อย่างเต็มที่โดยการตั้งข้อสงสัยและสมมติฐาน เพื่อสร้างลู่วิ่งเชื่อมโยงข้อมูลเป็นบทสรุปใหม่ในแบบของคุณเองได้ เพราะเราอยากให้คุณได้ลองค้นหาและเข้าใจจากมุมมองที่ต่างออกไป
ขอบคุณนักอ่านทุกๆ คนที่ออกวิ่งไปพร้อมกับเรา
Paralympic : Beyond The Medal
Reference
ข้อมูลจาก :
-
Paralympic.org, https://www.paralympic.org/
-
Olympic.com, https://olympics.com/
-
กองทุนพัฒนาการกีฬาแห่งชาติ, https://nsdf.or.th/wp-content/uploads/2021/07/14
-
รวมไฮไลต์น่ารู้ "พาราลิมปิกเกมส์ ปารีส 2024" และจุดเริ่มต้นมหกรรมกีฬาคนพิการ สุดยิ่งใหญ่, https://www.thaipbs.or.th/news/content/343288
-
พาราลิมปิก จุดเริ่มต้นจากทหารผ่านศึก จนกลายเป็นมหกรรมกีฬาระดับโลกของผู้พิการ, https://www.amarintv.com/news/detail/230214
-
The Origins of Summer Olympic Sports โดย @Poontany, https://x.com/Poontany/status/1816798173584855551
-
Pierre, baron de Coubertin French educator โดย John J. MacAloon, https://www-britannica-com.translate.goog/biography/Pierre-baron-de-Coubertin
-
Olympic Games โดย Harold Maurice Abrahams และ David C. Young, https://www-britannica-com.translate.goog/sports/Olympic-Games
-
ย้อนรอยต้นกำเนิด พาราลิมปิก เกมส์ โดย ณัฐกร ทองนพเก้า, https://stadiumth.com/olympic/highlight/detail?id=451&tab=moment
-
How Much Prize Money Will Medallists From Malaysia Receive At The Paris Paralympics 2024? โดย Uddipta Banerjee, https://www.augustman.com/my/sports/paralympics-2024-prize-money-for-malaysia-athletes/
-
Ho Chi Minh City offers US$11,980 reward to Paris 2024 Paralympic gold medalist โดย Bao Anh - Khuong Xuan, https://tuoitrenews.vn/news/sports/20240815/ho-chi-minh-city-offers-us11980-reward-to-paris-2024-paralympic-gold-medalist/
-
Parity in cash incentives for Paralympic, Olympic athletes sought โดย Wilnard Bacelonia, https://www.pna.gov.ph/
สร้างสรรค์โดย
เรื่อง
ณัฐณิชา มาสุข
ภาพ
ธัญศิริ โปธิยา
อาจารย์ที่ปรึกษา
ดร.พีรญา รัตนจันท์วงศ์
